• Grażyna Rogala-Pawelczyk

    Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych

  • Prezydium obrad NRPiP

  • Spotkanie z Lechem Wałęsą

    Prezes NRPiP wręcza b. Prezydentowi RP książkę "Idea Samorządności"

  • XXII Forum ekonomiczne

    Wystąpienie Prezes NRPiP Zobacz więcej...

  • Wystąpienie Ministra Zdrowia

    Na VI Krajowym Zjeździe Pielęgniarek i Położnych zabrał głos Minister Zdrowia Bartosz Arłukowicz

  • Panie Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych

  • Sztandar Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych

  • Posiedzenie NRPiP



Czy położna tak jak pielęgniarka może realizować świadczenia zdrowotne we wszystkich oddziałach szpitalnych ZOZ?

Zakres świadczeń zdrowotnych realizowanych przez położną określa art. 5 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej Dz. U. Nr 174, poz. 1039.
Art.5 pkt.1 cytowanej ustawy wskazuje, iż położna udziela świadczeń zdrowotnych, a w szczególności świadczeń pielęgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych, rehabilitacyjnych oraz promocji zdrowia, w zakresie opieki nad kobietą, kobietą ciężarną, rodzącą i położnicą oraz noworodkiem. Udzielanie świadczeń, o których mowa w ust. 1, położna wykonuje przede wszystkim przez:
• prowadzenie działalności edukacyjno-zdrowotnej w zakresie przygotowania do życia w rodzinie, metod planowania rodziny oraz ochrony macierzyństwa i ojcostwa,
• rozpoznawanie ciąży i sprawowanie opieki nad kobietą w przebiegu ciąży fizjologicznej oraz przeprowadzanie badań niezbędnych w monitorowaniu ciąży fizjologicznej,
• kierowanie na badania konieczne do jak najwcześniejszego rozpoznania ciąży wysokiego ryzyka,
• prowadzenie porodu fizjologicznego oraz monitorowanie płodu z wykorzystaniem aparatury medycznej,
• przyjmowanie porodu siłami natury wraz z nacięciem i szyciem naciętego krocza,
• podejmowanie koniecznych działań w sytuacjach nagłych, do czasu przybycia lekarza, w tym przyjęcie porodu z położenia miednicowego oraz ręczne wydobycie łożyska,
• sprawowanie opieki nad matką i monitorowanie przebiegu okresu poporodowego,
• badanie noworodków i opiekę nad nimi,
• realizację zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji,
• samodzielne udzielanie w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych,
• profilaktykę chorób kobiecych i patologii położniczych.
Uprawnienia do realizacji powyżej cytowanego zakresu świadczeń zdrowotnych położna uzyskuje w trakcie kształcenia zawodowego przeddypolomowego oraz podyplomowego. Kwalifikacje zawodowe jakie uzyskuje położna zgodnie ze standardem kształcenia zawodowego położnej, wskazują na podstawy przedmiotowej wiedzy w zakresie opieki nad kobietą, kobietą ciężarną, rodzącą i położnicą oraz noworodkiem. Położna zgodnie z standardem kształcenia zawodowego I stopnia nabywa umiejętności wykonywania świadczeń zdrowotnych wobec: kobiety i jej rodziny; kobiety ciężarnej; kobiety rodzącej oraz położnicy i noworodka w zakresie promocji zdrowia, profilaktyki i profesjonalnej opieki położniczo-ginekologicznej – przedkoncepcyjnej, prenatalnej, perinatalnej oraz w okresie przekwitania i senium. Nabywa umiejętności rozpoznawania i monitorowania ciąży prawidłowej, samodzielnego przyjęcia porodu siłami natury oraz wykrywania stanów odbiegających od normy u matki i dziecka w okresie ciąży, porodu i połogu. Położna jest przygotowana do przekazywania wiedzy na temat rozrodu i metod planowania rodziny w okresie dojrzewania i przedkoncepcyjnym – w aspekcie biologicznym, wychowawczym, społecznym oraz ochrony macierzyństwa i ojcostwa. Ponadto położna w trakcie kształcenia podyplomowego poszerza swój zakres kompetencji poprzez kształcenie podyplomowe w zakresie kursów dokształcających, specjalistycznych, kwalifikacyjnych i specjalizacji w odniesieniu do wskazanych powyżej w art.5 cytowanej ustawy zakresu świadczeń zdrowotnych. Szczegółowe warunki i tryb odbywania kształcenia podyplomowego określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2003 r. w sprawie wykazu dziedzin pielęgniarstwa oraz dziedzin mających zastosowanie w ochronie zdrowia, w których może być prowadzona specjalizacja i kursy kwalifikacyjne oraz ramowych programów specjalizacji dla pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 197, poz. 1922 z późn. zm.).
Przykładowo:
§ 1 ust.1. cytowanego powyżej Rozporządzenia wskazuje, iż specjalizacje dla pielęgniarek mogą być prowadzone w następujących dziedzinach pielęgniarstwa:
1) rodzinnego;
2) w ochronie zdrowia pracujących;
3) środowiska nauczania i wychowania;
4) zachowawczego;
5) geriatrycznego;
6) kardiologicznego;
7) nefrologicznego;
8) diabetologicznego;
9) pediatrycznego;
10) chirurgicznego;
11) operacyjnego;
12) anestezjologicznego i intensywnej opieki;
13) onkologicznego;
14) psychiatrycznego;
15) opieki długoterminowej;
16) neurologicznego;
17) opieki paliatywnej;
18) ratunkowego;
19)promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej.
2. Specjalizacje dla położnych mogą być prowadzone w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego, dziedzinie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej oraz w dziedzinach pielęgniarstwa ginekologicznego i pielęgniarstwa położniczego.
3. Specjalizacje dla pielęgniarek i położnych mogą być także prowadzone w dziedzinach pielęgniarstwa neonatologicznego, pielęgniarstwa epidemiologicznego oraz w dziedzinie organizacji i zarządzania.
§ 2 ust. 1 – wykaz dziedzin, w których mogą być prowadzone kursy kwalifikacyjne dla pielęgniarek,
§ 2 ust. 2 - wykaz dziedzin, w których mogą być prowadzone kursy kwalifikacyjne dla położnych,
§ 2 ust. 3 - wykaz dziedzin, w których mogą być prowadzone kursy kwalifikacyjne dla pielęgniarek i położnych.

Bardzo istotnym elementem rozwoju współczesnej ochrony zdrowia jest tworzenie oddziałów wielospecjalistycznych dlatego też najważniejszym kryterium branym pod uwagę przy zatrudnianiu położnej w danym oddziale/placówce jest zakres świadczeń zdrowotnych realizowany w danym oddziale/placówce, które będą odpowiadały świadczeniom opisanym w art. 5 cytowanej ustawy.

Zgodnie z posiadanymi uprawnieniami przez położną, a odnosząc się do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 kwietnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych dla zakładów opieki zdrowotnej oraz szczegółowych zasad ich nadawania (Dz. U. z dnia 5 maja 2008 r.) Położna głównie swoje świadczenia zdrowotne realizuje w komórkach organizacyjnych związanych z opieką nad matką i dzieckiem. Przykładowo:
4401 Oddział pediatryczny
4403 Oddział niemowlęcy
4405 Oddział patologii noworodka
4421 Oddział neonatologiczny
4450 Oddział ginekologiczno-położniczy
4452 Oddział ginekologiczny
4454 Oddział patologii ciąży
4456 Oddział położniczy
4458 Oddział położniczy rooming-in
4912 Sala porodowa
1401 Poradnia pediatryczna
1405 Poradnia zaburzeń i wad rozwojowych dzieci
1409 Poradnia pediatryczna szczepień dla dzieci z grup wysokiego ryzyka
1421 Poradnia neonatologiczna
1450 Poradnia ginekologiczno-położnicza
1452 Poradnia ginekologiczna
1453 Poradnia ginekologiczna dla dziewcząt
1454 Poradnia patologii ciąży
1456 Poradnia okresu przekwitania
1458 Poradnia profilaktyki chorób piersi
1470 Poradnia planowania rodziny i rozrodczości
1472 Szkoła rodzenia
1474 Poradnia laktacyjna
4503 Oddział chirurgii noworodka.

W świetle obowiązującego prawa status zawodowy położnej określa cytowana Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej, która również określa przesłanki do nabycia tytułu zawodowego położnej i związany z nim zakres kompetencji zawodowych. Tryb potwierdzania posiadanych uprawnień zawodowych reguluje z kolei Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 czerwca 1992 roku (Dz. U. Nr 52, poz.248 z póżn. zm.)

Reasumując położna wyłącznie może być zatrudniona na stanowisku położnej zgodnie z posiadanym i potwierdzonym prawnie zakresem kompetencji zawodowych i tylko w tych jednostkach organizacyjnych, gdzie może udzielać świadczeń zdrowotnych zgodnie z art.5 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej Dz. U. Nr 174, poz. 1039. Natomiast pielęgniarka realizuje zakres świadczeń zgodnie z art. 4 cytowanej powyżej ustawy. Zakres kwalifikacji zawodowych pielęgniarki jest określony na podstawie standardu kształcenia zawodowego i przygotowuje pielęgniarkę do pracy we wszystkich jednostkach organizacyjnych ochrony zdrowia gdzie realizowane są świadczenia zgodnie z art.2 pkt.10,11,12 oraz art. 3 pkt.2 podpunkt 1,2. z wyłączeniem pracy na bloku porodowym.

Zawód pielęgniarki i zawód położnej to dwa odrębne, samodzielne zawody medyczne o zróżnicowanym standardzie kształcenia zawodowego. Istnieją uregulowania prawne wspólne dla obydwu zawodów min. powyżej cytowana ustawa i liczne rozporządzenia, kodeks etyki zawodowy polskiej pielęgniarki i położnej.

Porównywalne zjawisko dotyczy zawodu lekarza i lekarza dentysty to dwa samodzielne, odrębne zawody o zróżnicowanym standardzie kształcenia zawodowego, a wspólnych uregulowaniach prawnych min. Ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 z mianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, wspólny kodeks etyki zawodowej lekarza i lekarza dentysty.

Lipno, dnia 18.06.2012 rok

Konsultant Wojewódzki w dz. pielęgniarstwa
dla województwa kujawsko-pomorskiego
Dr n. o zdrowiu Mariola Rybka

Nasze profile społecznościowe

 

facebook  twitter  youtube